przysłowia


jak krew z nosa

Jeżeli coś idzie bardzo ciężko i z trudem, czyli jak krew z nosa, możemy po czesku powiedzieć

jde (ti) to jak psovi pastva„.

idzie jak po maśle

Dla tych, którym  wszystko idzie im jak po maśle mam na dziś czeski odpowiednik, który wystarczy przetłumaczyć dosłownie:

Jde to jako po másle

                                              Np. Alešovi šlo dnes v práci všechno jako po másle. 

przesilenie wiosenne

 „przesilenie wiosenne” czyli po czesku

jarní únava„.

Np. Do ničeho se mi nechce, cítím se unavená. 


co za dużo to niezdrowo

Co za dużo to niezdrowo. Czeskim odpowiednikiem było by:

Všeho moc škodí” lub „Všeho s mírou„.

Np. Ondrášku, nejez tolik sladkostí. Všeho moc škodí, mohlo by tě bolet břicho.

kto się czubi , ten się lubi

 „Kto się czubi, ten się lubi”.W Czechach używa się w takim samym kontekście, tylko uwaga na formę, w czeskim jest ona bezosobowa:

Co se škádlívá, rádo se mívá„. 

mieć czegoś po dziurki w nosie

Wiecie, jak krzyczy Czech

„Już mam tego dosyć! Nie mogę tego dłużej słuchać, mam tego już po dziurki w nosie, rozumiesz!”?

Už toho mám dost! Nemůžu to už dýl poslouchat, mám toho fakt po krk, rozumíš?!”

„Už toho mám plný zuby!”Mieć czegoś po dziurki w nosie – mít něčeho po krk / mít něčeho plný zuby 

coś mnie bierze (j. potoczny)

Jak powiedzieć „coś mnie bierze”?

Něco na mě leze.Np. Není mi dobře. Něco na mě leze.

szpital (j. potoczny)

Po czesku szpital to „nemocnice” i szpital położniczy to „porodnice”.

W Czechach spotkacie się z pewnością także z wyrazem potocznym, który brzmi identycznie jak polski, czyli „špitál”.špitál – szpital (j. potoczny)


BAĆ SIE JAK DIABEŁ ŚWIĘCONEJ WODY

„Bát se jako čert kříže” – np. Ten profesor je postrach celé školy, studenti se ho bojí jako čert kříže. 

KUJ ŻELAZO PUKI GORĄCE

                                                            Kuj železo, dokud je žhavé. 

KTO POD KIM DOŁKI KOPIE....

Kto pod kim dołki kopie, ten sam w nie wpada. - Kdo jinému jámu kopá, sám do ní padá

Np. Vidíš, já jsem ti to říkala, že se celá situace může obrátit proti tobě. 

NA BEZRYBIU I RAK RYBA

 „Mezi slepými i jednooký králem.”

Pyšný  - pyszny

„Pyšný” po czesku oznacza „dumny”. Natomiast „pyszny” po polsku oddają czeski odpowiedniki „výborný, vynikající, skvělý”.pyšný – dumny (np. Pohádka o pyšné princezně patří k velmi oblíbeným a známým pohádkám.)výborný, vynikající, skvělý – pyszny (np. Ten oběd byl výborný/ vynikající/ skvělý). 

Záchod - zachód

Záchod po czesku oznacza bowiem ubikację.

A więc:záchod – ubikacja np. Jdu na záchod. – Idę do ubikacji (a nie na zachód)

Na záchodě nebyl papír. – W ubikacji nie było papieru.

Západ – zachód np. Fouká západní vítr. – Wieje zachodni wiatr.


Sklep - sklep

 Sklep – piwnica

Kam jdeš? Dolu do sklepa schovat kolo.

Obchod/ krám (potocznie) - sklep

Kam jdeš? Do obchodu/ krámu pro chleba a něco k večeři.

Pivnice – piwiarnia, pub

                                          Kam jdeš? Mám sraz s klukama v pivnici Pod Lípou. 

Skutečný – skuteczny

Skutečný znaczy bowiem rzeczywisty.

Skuteczny to po czesku účinný.

Np. Dvanáctiletý chlapec, který zachránil svého kamaráda z rozvodněného potoka, byl skutečný hrdina.

KOMPOT - KOMPOT SYNONIMY?

W Czechach też jemy kompoty, ale właśnie – jemy (a nie pijemy)!

A więc Czech zjada kompot (owoce ze słoika np. brzoskwinie w puszcze czy czereśnie z weków) jako dodatek do dania głównego.

Resztę (czyli sok z owoców) zostawia.

W Polsce dokładnie na odwrót – kompot pije się a owoce niekoniecznie zjada.A więc jeśli pojedziecie do Czech i zamówicie w knajpie kompot, dostaniecie miseczke owoców:-)

Możliwe nieporozumienia- květen, kwiecień

Czeski „květen” to maj! No i kwiecień to po czesku „duben”.

Np. Dostali jsme pozvánku na konferenci v květnu. Dostaliśmy zaproszenie na konferencję w maju.

Letos jsou Velikonoce v dubnu. W tym roku jest Wielkanoc w kwietniu.

KTO SIĘ CZUBI, TEN SIĘ LUBI

 „Kto się czubi, ten się lubi”.

W Czechach używa się w takim samym kontekście, tylko uwaga na formę, w czeskim jest ona bezosobowa:

„Co se škádlívá, rádo se mívá„.

Np. Kolegové z práce si z Hanky dělají pořád legraci.

ROBIĆ COŚ NA ŁAPU CAPU

Robić coś niedokładnie, nieuważnie można po czesku wyrazić jako:

dělat něco hala bala

Np. Martina nebaví domácí úkoly. Dělá je jen tak hala bala a potom se diví, že za ně ve škole dostává špatné známky.

Darmowa strona www - zrób ją sam!